نيز فرمود : « أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ » « 1 » « وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يُؤْمِنُونَ » « 2 » و نيز فرمود : « أَ رَأَيْتَكَ هذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلَّا قَلِيلًا » « 3 » و غير ذلك از آيات . يكى از ثقات گفته : در سفرى بوديم رسيديم به‌جايى كه راه دو شعبه مىشد ، جمعى آنجا بودند ما را به راهى دلالت كردند ، دو نفر ديگر بودند اصرار كردند كه اين راه را اختيار نكنيد ، ما قول اكثر را گرفتيم ؛ بعد معلوممان شد كه آن اكثر از رفقاى دزدان بودند ، در نتيجه گرفتار قاطعان طريق شديم . چه خوب گفته كسىكه گفته : « نحن ابناء الدّليل إلى مامال نميل » . خداوند تعالى دو رسول براى شما فرستاده : يكى رسول باطنى كه عقل است و يكى ظاهرى كه انبياء عظامند ؛ پس تعقّل كنيد و در نظر بگيرد خرابى جامعه را و مواظب باشيد دور افتادگان از شريعت مقدّسه ، شما را نلغزانند و به وحشت نيدازند و كار را به جايى نرسانند كه شما را از محمّد و آل او - صلوات اللّه عليهم اجمعين - جدا سازند و مشمول فرمايش رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله گرديد كه صاحب « غوالى اللّالى » از پيغمبر عليه السّلام نقل كرده ، كه فرموده : از ما نيست كسىكه عيب مردم را به زبان گويد و سرزنش نمايد و درشتى كند و با مردم حيله كند و ريش خود را بتراشد . « 4 » در فضيلت و شرافت عقل و اشخاص عاقل في حديث الامام موسى بن جعفر عليهما السّلام مع هشام بن الحكم قال عليه السّلام : يا هشام ! إنّ للّه على النّاس حجّتين حجّة ظاهرة و حجّة باطنة فأمّا الظّاهرة الأنبياء و الرّسل و الأئمّة و أمّا الباطنة فالعقول ؛ « 5 » يعنى : موسى بن جعفر عليه السّلام به هشام ، فرمود : براى خداوند است بر مردم دو حجّت يكى حجّت ظاهرى كه انبياء و رسل و ائمه صلّى اللّه عليه و آله مىباشند ؛ يكى حجّت باطنى كه عقل افراد است . اگر پيروى از عقل كردى ، تو را به راه حق دلالت مىكند ؛ زيرا سلطان مملكت بدن ، عقل است .

--> ( 1 ) . سورهء حجرات ( 49 ) ، آيهء 4 . ( 2 ) . سورهء رعد ( 13 ) ، آيهء 1 . ( 3 ) . سورهء اسراء ( 17 ) ، آيهء 62 . ( 4 ) . « غوالى اللآلى » 1 / 111 . ( 5 ) . وسائل الشيعة 15 / 206 .